خانه » گردشگری » شمسه دوزی ، نقش و نگاری با گلابتون

شمسه دوزی ، نقش و نگاری با گلابتون

شمسه دوزی یکی از زیباترین صنایع دستی ایران است که طرفداران خاص خودش را هم دارد. در این بخش از مجله اینترنتی کاروان اطلاعاتی را درباره این هنر زیبا تقدیمتان می کنیم . امیدواریم که از مطالعه این مطالب بهره کافی را ببرید.

شمسه دوزی نوعی سوزن دوزی از صنایع دستی ایران
شمسه دوزی نوعی سوزن دوزی از صنایع دستی ایران

شمسه دوزی

شمسه دوزی یکی از صنایع دستی ایرانی و یکی از انواع دوخت ایرانی به شکل خورشید است. شمسه دوزی ، نقش و نگاری است که با گلابتون بر جامه و لباس میدوزند . در واقع به نقش و نگاری که با گلابتون روی لباس میدوزند و در ان از فلز  خورشید درست میکنند و این خورشید را بالای قبه یا جای دیگر وصل میکنند گفته می شود. شمسه دوزی را به معنی بت و صنم هم می گویند.

به گزارش مجله گردشگری کاروان شمسه دوزی به دوختی می گویند که طرح و نمایی از خورشید را به همراه قمرهای اطراف آن دارا می باشد. همچنین ممکن است در شمسه دوزی نمای ترنجی را بصورت تنها یا همراه با سر ترنج ها و نیم ترنج ها تجسم بخشیده و نمایش داده باشند.

شمسه دوزی نوعی سوزن دوزی از صنایع دستی ایران
شمسه دوزی نوعی سوزن دوزی از صنایع دستی ایران

شمسه بصورت قرص خورشیدی یا ترنجی به روش مذهب یا مرصع بصورت ساده یا کاسه و نیم خودش را نشان می دهد و در داخل آن بصورت رنگین نویسی، نام کتاب و صاحب کتاب و گاهی نام خطاط و مذهب در آن درج میشده .

طبق بررسی های بدست امده در صفحات بدرقه قرآنی نیز، داخل شمسه دعای قبل و بعد از تلاوت قرآنی بشیوه رنگین نویسی اجرا می شده است. علت نامگذاری شمسه دوزی شکل خاص شمسه و تلالو های اطراف ان است و در اصطلاح بدان شرفه هم گفته می شود.

در هزاره های چهارم و سوم قبل از میلاد، نقش خورشید را در روی سفالها، فلزات و سایر فرآورده های هنری ملاحظه می کنیم که مظهر روشنایی، برکت و وفور نعمت می باشد . در آن زمان نقش شمسه درست بصورت قرص خورشیدی و شرفه های اطراف آن رسم می شده است.

شمسه دوزی نوعی سوزن دوزی از صنایع دستی ایران
شمسه دوزی نوعی سوزن دوزی از صنایع دستی ایران

شمسه دوزی چیست ؟ سوزن دوزی

در دوره هخامنشی و اشکانی نقش خورشیدی که در شمسه دوزی استفاده می شود ، از رواج کامل برخوردار گردید . در دوره ساسانی اجرای شرفه به شکل خاصی در هنرهای ایرانی مطرح گردید بدین صورت که وسعت دایره مرکزی بیشتر بوده و در اطراف آن خطوط موزای یا منحنی یا نقوش مختلف دیگر بکار می رفت.

قسمت مرکزی شمسه با توجه به محتوای داخل آن به دو قسمت تقسیم می گردید:
شمسه خطی
شمسه نقشی

شمسه دوزی نوعی سوزن دوزی از صنایع دستی ایران
شمسه دوزی نوعی سوزن دوزی از صنایع دستی ایران

در نوع اول شمسه دوزی معمولا در داخل شمسه با استفاده از نخ گلابتون یا نخ ابریشم الوان نام صاحب اثر یا دوزنده یا بافنده آن را دوخته و نقوش اطراف آن را نیز با استفاده از نخ گلابتون،ده یک دوزی با دور دوزی و گاهی کنگره دوزی یا شرفه دوزی می نمودند . و در تذهیب، درون شمسه با مرکب یا رنگهای الوان یا طلا و نقره نوشته می شد و وسط سطور بیشتر بصورت مذهب و گاهی مذهب مرصع و اطراف و کناره ها با تزئینات مختلفی آرایش داده می شد و دور شمسه، شرفه اجرا می گردید.

شمسه دوزی نوعی سوزن دوزی از صنایع دستی ایران
شمسه دوزی نوعی سوزن دوزی از صنایع دستی ایران

در نوع دوم شمسه دوزی قسمت میانی شمسه ها معمولا با نقوش و طر حهای اصیل مثل انواع اسلیمی ها و ختایی ها و ستارگان و یا خطوط متقاطع، اشکال هندسی، گلهای اناری و شاه عباسی و ابرچینی و گل و بته وغیره تزئین می یافت. در دوره اسلامی بمثابه دوران قبلی، کلا شمسه دوزی برای تزئین البسه رسمی سران کشور و صاحب منصبان و نظامیان بکار گرفته می شد که در حد پیگیری نمود.

امیدواریم از اطلاعاتی که در این بخش از مجله گردشگری کاروان درباره شمسه دوزی هنر اصیل ایرانی در اختیارتان گذاشتیم بهره کافی را برده باشید. در بخش های دیگر سایت کاروان درباره صنایع دستی دیگر ایران گفتگو کرده ایم. پیشنهاد می کنیم آنها را هم مطالعه کنید و درباره این مطالب نظرات خود را بیان کنید.

(No Ratings Yet)
Loading...

همچنین ببینید

مقصد زیبای هانوفر در آلمان

مقصد زیبای هانوفر در آلمان

مقصد زیبای هانوفر در آلمان با سلام، در این مطلب تصمیم به معرفی یکی از …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *